Tasarruf finansmanı sektörünün denetim altına alınmasıyla birlikte, şirketlerin kuruluş ve faaliyet izinleri çok katı kurallara bağlanmıştır. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), tasarruf sahiplerinin haklarını korumak amacıyla sektöre giriş bariyerlerini yüksek tutmaktadır. Bu rehberde, bir şirketin faaliyet izni alabilmesi için sağlaması gereken yasal kriterleri inceliyoruz.
1. Kurucu Ortaklar ve Yönetim Kurulu Şartları
Şirketin kurucu ortaklarının ve yönetim kurulu üyelerinin mali durumlarının temiz olması, iflas veya konkordato ilan etmemiş olmaları yasal bir zorunluluktur. Ayrıca kurucuların adli sicil kayıtlarında nitelikli dolandırıcılık, hırsızlık veya vergi kaçakçılığı gibi yüz kızartıcı suçların bulunmaması gerekir. Yönetim kurulu üyelerinin en az lisans derecesine ve finans sektöründe en az 5-10 yıllık mesleki deneyime sahip olması şart koşulmaktadır.
2. Organizasyon Yapısı ve İç Sistemler
Faaliyet izni başvurusu öncesinde şirketin iç denetim, iç kontrol, risk yönetimi ve bilgi işlem sistemlerini kurmuş olması zorunludur. BDDK denetçileri şubeleri ve genel müdürlüğü ziyaret ederek şu sistemleri inceler:
- Veri Tabanı Güvenliği: Müşteri bilgilerinin ve birikim havuzunun siber saldırılara karşı korunması için çift yedeklemeli sunucu altyapısı.
- Risk Analiz Yazılımları: Teslimat yapıldığında üyelerin borç ödeme kapasitelerini ölçen otomatik skorlama sistemleri.
- İç Denetim Mekanizması: Şube operasyonlarının mevzuata uygunluğunu günlük olarak denetleyen bağımsız bir denetim birimi.
3. Bilgi Paylaşımı ve Şeffaflık Raporları
Lisans alan şirketler, finansal durumlarını ve müşteri havuzu verilerini haftalık ve aylık periyotlarla BDDK'ya raporlamakla yükümlüdür. Yapılan tüm bağımsız denetim raporları şirketin resmi internet sitesinde kamuoyuyla paylaşılır. Yetkisiz veya lisanssız tasarruf toplama faaliyetinde bulunan şahıslar hakkında ise 6361 sayılı Kanunun 44. maddesi uyarınca 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası uygulanmaktadır.