Geçmiş yıllarda tasarruf finansmanı (evim) sektöründe yaşanan kuralsızlıklar ve bazı firmaların tasfiye edilmek zorunda kalınması, haklı olarak tüketicilerde güvenlik endişeleri oluşturmuştur. Google aramalarında en sık sorgulanan "tasarruf finansmanı devlet güvencesinde mi?" ve "tasarruf şirketleri güvenilir mi?" soruları bu endişenin yansımasıdır. Ancak 2021 yılında yürürlüğe giren yasal düzenleme ile tasarruf sektörü tamamen kabuk değiştirmiştir. Bugün tasarruf finansman sektörünü koruyan yasal zırhı ve güvenceleri inceliyoruz.
1. BDDK Lisanslaması ve Sermaye Yeterliliği
Bugün Türkiye'de BDDK'dan resmi faaliyet izni almamış hiçbir firma tasarruf havuzu yönetemez. BDDK, lisans başvurusu yapan şirketlere en az 100 Milyon TL ödenmiş sermaye, kurumsal yönetim standartları, bilgi sistemleri güvenliği ve kurucu ortakların finansal temizlik şartlarını koşmuştur. Bu şartları sağlayamayan 21 küçük firma elenerek tasfiye edilmiş, lisans alan büyük ve güçlü 6-7 firma ise yasal koruma altında faaliyetlerine devam etmektedir.
2. Havuz İzolasyonu Kanunu (En Büyük Güvence)
Sektörün en devrimsel yasal güvencesi Tasarruf Havuzu İzolasyonu'dur. 6361 sayılı kanun uyarınca:
- Müşterilerin ev/araba almak için yatırdığı paraların biriktiği tasarruf havuzu hesapları, şirketin kendi harcamalarını yaptığı öz kaynak hesaplarından tamamen ayrı olmak zorundadır.
- Şirketlerin borsa borçları, kamu borçları veya üçüncü şahıs alacakları için tasarruf havuzundaki paralara haciz konulamaz, ihtiyati tedbir uygulanamaz ve havuz parası rehin edilemez.
- Şirket iflas etse dahi havuzdaki paralar doğrudan tasarruf sahiplerine aittir ve TMSF/BDDK güvencesiyle sadece müşterilere teslimat olarak ödenir.
3. Tasfiye ve Devir Koruması
Olası bir mali başarısızlık durumunda BDDK, şirketin yönetimini TMSF'ye devredebilir ya da şirketi tasfiye sürecine sokabilir. 2021 yılındaki tasfiye sürecinde görüldüğü üzere, tasfiye edilen firmaların üyeleri ve birikmiş paraları TMSF koordinasyonunda lisanslı aktif firmalara (örn: Eminevim, Fuzulev) devredilmiştir. Bu sayede hiçbir katılımcının anapara birikimi buharlaşmamış, hakları korunmuştur.