Türkiye'de tasarruf finansmanı sistemlerini (Evim firmalarını) tercih eden tüketicilerin çok büyük bir bölümü, dini inançları gereği faizli banka kredilerinden kaçınmak isteyen kişilerden oluşmaktadır. Bu nedenle, sistemin dini açıdan uygunluğu ve helal olup olmadığı sorusu en hassas konudur. Şirketler bu güveni sağlamak adına ilahiyatçı akademisyenlerden oluşan danışma kurullarının onayını alırlar. Bu onayın resmi belgesi olan İcazet Belgesinin ne anlama geldiğini ve faizsizlik esaslarını inceliyoruz.
1. İcazet Belgesi Nedir ve Nasıl Alınır?
İcazet belgesi, İslam hukuku ve faizsiz finans alanında uzmanlaşmış ilahiyatçı akademisyenlerden oluşan bağımsız danışma kurullarının, şirketin işleyiş modelini, üyelik sözleşmelerini ve fon havuzu yönetimini inceleyerek verdiği "İslam hukukuna ve faizsizlik ilkelerine uygundur" fetva raporudur. Lisanslı çalışan her tasarruf finansman şirketi, web sitesinde ve şubelerinde güncel icazet belgelerini sergilemek zorundadır.
2. Kura Çekilişinin Dini Hükmü Nedir? Şans Oyununa Girer mi?
Katılımcıların en çok tereddüt ettiği konulardan biri noter huzurundaki kuradır. Fıkıh danışma kurulları, buradaki kura çekiminin bir şans veya kumar oyunu olmadığını netleştirmiştir. Çünkü kurada kaybeden kimse yoktur; herkes yatırdığı parayı eninde sonunda geri alır veya evini teslim alır. Kura, sadece havuzdaki kısıtlı bütçenin üyeler arasında adil ve çekişmesiz bir şekilde sırayla dağıtılması için kullanılan teknik bir yöntemdir.
3. Organizasyon Ücretinin Faizden Farkı
Eleştirilen bir diğer husus ise giriş komisyonudur. İcazet kurulları, organizasyon ücretinin faiz olmadığını, şirketin üyeye sunduğu organizasyon, müşteri bulma, risk yönetimi ve şube hizmetlerinin karşılığı alınan bir hizmet bedeli (ücret) olduğunu kabul eder. Hizmet bedeli almak İslam hukukuna göre helal kabul edildiği için bu komisyon dini açıdan sakıncalı görülmemektedir.