Yüksek enflasyon dönemlerinde sabit taksitli tasarruf sistemlerinin en büyük dezavantajı, teslimat sırası gelene kadar geçen sürede paranızın satın alma gücünün erimesidir. Bugün 2.000.000 TL hedefiyle girdiğiniz bir grupta, 3 yıl sonra teslimat aldığınızda aynı ev veya arabanın fiyatı 5.000.000 TL'ye çıkmış olabilir. Şirketler bu kronik sorunun önüne geçmek ve üyelerini korumak amacıyla Enflasyon Korumalı (Endeksli) Tasarruf modellerini sunmaya başlamışlardır. Bu sistemlerin çalışma prensibini ve taşıdığı riskleri analiz ediyoruz.
1. Enflasyon Korumalı Sistem Nasıl Çalışır?
Bu sistemde sözleşme tutarınız ve ödeyeceğiniz aylık taksitler sabit kalmaz. Belirlenen periyotlarda (genelde 6 ayda bir veya yılda bir), TÜİK tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında veya şirketle baştan anlaştığınız sabit bir katsayıya göre artırılır. Örneğin, yıllık enflasyon %40 ise, 10.000 TL olan taksitiniz bir sonraki yıl 14.000 TL'ye yükselir. Buna karşılık teslimat günü alacağınız toplam tahsisat miktarı da aynı oranda artırılarak 2.000.000 TL'den 2.800.000 TL'ye çıkarılır. Böylece paranızın satın alma gücü korunmuş olur.
2. Sistemin Avantajları Nelerdir?
En büyük avantajı, teslimat günü aldığınız parayla hedeflediğiniz kalitede bir konut veya aracı satın alabilmenizdir. Taksitleriniz yükseldiği için havuzda biriken para miktarı artar, bu da vadenizin normal ödeme planına göre çok daha kısa sürede (örneğin 120 ay yerine 80 ayda) bitmesini sağlar. Faiz ödemeden enflasyon karşısında ezilmemek için tasarlanmış en etkili kurumsal çözümdür.
3. Dikkat Edilmesi Gereken En Büyük Risk: Bütçe Aşımı
Endeksli sistemlerde taksitlerinizin enflasyon oranında artması, gelecekte hane halkı bütçenizi zorlayabilir. Eğer kendi maaşınız veya geliriniz enflasyon oranında artmıyorsa, ilerleyen yıllarda katlanan taksit tutarlarını ödeyemez hale gelebilirsiniz. Bu sisteme dahil olmadan önce, gelecekteki taksit projeksiyonlarını iyi hesaplamalı ve gelir artış hızınızla uyumlu olduğundan emin olmalısınız.