Ev veya araba satın alma kararı verirken tüketiciler genellikle iki finansal model arasında kalırlar: Bankadan konut kredisi kullanarak hemen mal sahibi olmak veya tasarruf finansman şirketlerinin (elbirliği sistemlerinin) havuzuna katılarak sırasını beklemek. Banka kredisi kullananlar yüksek faiz yükünden şikayet ederken, tasarruf finansmanına girenler ise teslimat sırasının geç gelmesinden ve paranın erimesinden dert yanarlar. Bu iki sistemi Net Bugünkü Maliyet (NBM) yaklaşımıyla, enflasyon ve kira kaybı faktörlerini de hesaba katarak tarafsızca kıyaslıyoruz.
1. Banka Kredisinin Finansal Yapısı
Banka kredisinin en büyük avantajı hemen teslimattır. Evi bugün satın alır, içine taşınır veya kiraya verirsiniz. Böylece kira ödemekten kurtulur veya kira geliri elde etmeye başlarsınız. Ancak bunun bedeli son derece ağırdır. Günümüz faiz ortamında 10 yıllık konut kredisi çeken bir tüketici, çektiği anaparanın yaklaşık 3 ila 4 katını faiz olarak geri öder. Yani 2.000.000 TL kredi kullanan biri, vade sonunda bankaya toplamda 7.000.000 TL'nin üzerinde geri ödeme yapar. Bu yüksek faiz maliyeti hane halkı bütçesini uzun yıllar boyunca ciddi şekilde baskılar.
2. Tasarruf Finansmanının Finansal Yapısı
Tasarruf finansmanında faiz ödemezsiniz; sadece sisteme girişte sözleşme bedelinin %7-%10'u kadar bir organizasyon ücreti ödersiniz. Örneğin, 2.000.000 TL'lik bir ev için sadece 180.000 TL komisyon ödersiniz ve faizsiz taksitlerle borçlanırsınız. Kulağa son derece avantajlı gelen bu modelde gözden kaçırılan iki büyük maliyet unsuru vardır: Enflasyon Kaybı ve Kira Kaybı (Bekleme Maliyeti). Evi teslim almak için 36 ay beklediğinizde, bu 3 yıl boyunca ödediğiniz kiralar cebinizden uçup gider. Ayrıca biriktirdiğiniz para enflasyon karşısında değer kaybeder ve teslim aldığınız gün ev fiyatları katlanmış olacağı için bütçeniz yetersiz kalabilir.
3. Karar Matrisi: Hangisi Tercih Edilmeli?
Eğer elinizde yüksek oranda bir peşinat varsa ve tasarruf şirketinde teslimatınızı ilk 6-12 ay içinde (kısa bekleme süresiyle) alabiliyorsanız, tasarruf finansmanı banka kredisinden katbekat daha karlıdır. Ancak hiç peşinatınız yoksa ve teslimat için 3-4 yıl bekleyecekseniz, bu süreçte ödeyeceğiniz kiralar ve evin fiyatındaki artışlar tasarruf finansmanının tüm avantajını ortadan kaldırabilir. Karar vermeden önce sitemizdeki gelişmiş karşılaştırma simülatörünü kullanarak kişisel parametrelerinizi girip Net Bugünkü Maliyet hesabı yapmanız en doğru finansal adım olacaktır.